Boekbespreking: ‘The Shallows’ van Nicholas Carr

Daarnet het boek ‘The Shallows – What the Internet is doing to our brains’ van Nicholas Carr uitgelezen. Nu ja, ‘gelezen’… om de tijd in de auto zo interessant en nuttig mogelijk te gebruiken, beluister ik al enkele jaren geregeld audioboeken. De nieuwe media laten toe om altijd en overal toegang te hebben tot informatie en dit via diverse kanalen.
Hoewel het beantwoorden van e-mails tijdens het rijden niet aan te raden is, moet ik toegeven dat ik in de file of voor een rood licht al eens op m’n telefoon de inkomende berichten probeer te volgen. Een ‘smartwatch’ aan m’n pols zorgt er voor dat deze niet lang de status ‘ongelezen’ behouden.
Ook tijdens andere activiteiten ontsnappen we niet aan de constante stroom van mails, RSS berichten, updates van sociale media en zo verder. Zelfs ’s avonds tot vlak voor het slapengaan, staat de tablet aan voor een laatste nieuwsupdate, een e-book, of gewoon om wat rond te surfen… en dat terwijl de stapel te lezen ‘traditionele’, papieren, informatie op m’n nachtkastje aangroeit, en ondertussen een respectabele hoogte van 28 centimeter heeft bereikt.
In zijn boek beargumenteert Nicholas Carr dat door deze overvloed aan oppervlakkige informatie via het Internet ons brein verandert tot een punt dat het informatie niet meer voor een lange tijd kan opnemen. Het vermogen om creatief en diep na te denken over iets wordt hierdoor volgens de auteur ondergraven.
Hij onderbouwt deze stelling met een geschiedenisles en andere voorbeelden over hoe het menselijke brein zich aanpast aan een andere vorm van prikkeling. Iedere keer dat informatie op een andere manier verspreid werd, gingen er bepaalde vaardigheden verloren, en veranderde de vorm van communicatie.
De vraag of deze evolutie op lange termijn nu echt zo dramatisch is, wordt niet beantwoord. Uiteindelijk denk ik niet dat de redenaarskunsten van de oude Grieken door veel mensen gemist worden als men beschouwd welke informatiestroom het geschreven woord in de plaats heeft gegeven.
Wél raadt hij aan om eens, zoals hij zelf, voor een tijd ‘offline’ te gaan om terug oog te hebben voor andere prikkels en om een ‘opstoot van creativiteit’ te beleven… en om die 28 centimeter achterstallige literatuur weg te werken.